Als opdrachtgevers plots een "VCA-certificaat" vragen en u weet niet goed waar te beginnen, bent u niet alleen. Hieronder leggen we uit wat het is, waarom het bestaat en welk type bij uw bedrijf past.
VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is een erkende standaard waarmee een bedrijf aantoont dat het veiligheids-, gezondheids- en milieubeleid op orde is bij risicovol werk — bijvoorbeeld op werven, in de industrie of bij technische installaties.
Ondanks de naam "checklist" is VCA in de praktijk een volwaardig beheersysteem: een bedrijf brengt de risico's van zijn activiteiten in kaart, legt vast hoe het die risico's beheerst, en laat dit toetsen door een onafhankelijke, erkende certificeringsinstelling. Een VCA-certificaat is doorgaans 3 jaar geldig, met jaarlijkse tussentijdse controles.
VCA is niet rechtstreeks wettelijk verplicht — het vloeit niet automatisch voort uit de arbeidswetgeving. In de praktijk wordt het echter vaak wél verplicht gesteld door opdrachtgevers, hoofdaannemers of bedrijven waar met verhoogd risico gewerkt wordt (industrie, petrochemie, bouw). Voor hen is een VCA-certificaat het bewijs dat een aannemer of onderaannemer veilig kan werken zonder extra toezicht. Geen certificaat betekent in de praktijk vaak: geen toegang tot de opdracht of de werf.
Welk certificaat bij uw bedrijf past, hangt af van de grootte van uw onderneming en de manier waarop u werkt (al dan niet met onderaannemers, in welke sector).
Voor kleinere organisaties (doorgaans minder dan 35 medewerkers) die zelf uitvoeren en niet als hoofdaannemer optreden. Focus op de directe beheersing van veiligheid op de werkvloer.
Voor grotere organisaties (35+ medewerkers) of bedrijven die als hoofdaannemer werken met onderaannemers. Naast de werkvloer telt hier ook het VGM-beleid en de organisatiestructuur mee.
VCA-Petrochemie: hetzelfde als VCA**, aangevuld met specifieke, strengere eisen voor bedrijven die werkzaamheden uitvoeren in de petrochemische sector.
Bedoeld voor uitzendorganisaties die personeel leveren aan bedrijven of werven waar VCA vereist is.
Daarnaast bestaan er ook persoonlijke VCA-diploma's (te onderscheiden van het bedrijfscertificaat hierboven) die individuele medewerkers behalen via een cursus en examen: Basis VCA voor uitvoerende medewerkers, VOL-VCA voor leidinggevenden en zelfstandigen, en VIL-VCU voor uitzendkrachten. Een bedrijfscertificaat vereist doorgaans dat voldoende medewerkers over het passende persoonlijke diploma beschikken.
Nee, VCA zelf is geen wettelijke verplichting zoals de Codex Welzijn op het Werk dat wel is (zie onze pagina over preventiebeleid en uw wettelijke verplichtingen). VCA is een certificering die door de markt — opdrachtgevers en hoofdaannemers — wordt opgelegd als contractvoorwaarde. Voor bedrijven die willen werken voor de industrie, petrochemie of als (onder)aannemer op grotere werven, is het in de praktijk vaak onmisbaar.